J.A. Hustin

Hendrik Jozef Rega en Maarschalk Maurits van Saksen

Rega was hoogleraar geneeskunde en meermaals rector van de Oude Universiteit. Hij geldt als een sleutelfiguur in de uitbouw van de faculteit geneeskunde in de eerste helft van de achttiende eeuw. Rega had een hervormingsgerichte visie op onderwijs, onderzoek en infrastructuur. Hoogleraar Rega pleitte voor empirisch en klinisch onderwijs via directe observatie, dissectie en demonstratie. 

Rega nam het initiatief voor de inrichting van praktische onderwijsruimten, voorlopers van de moderne laboratoria. Ook lag hij aan de basis van de aanleg van de eerste botanische tuin (Hortus Botanicus, 1738) bestemd voor de studie van geneeskrachtige planten. Hij was de initiatiefnemer voor het eerste anatomisch theater van Leuven (1744) op het perceel van die botanische tuin. 

Rega bekleedde enkele keren het ambt van rector, toentertijd een mandaat voor slechts zes maanden. De Regavleugel van de universiteitshallen werd op zijn initiatief verwezenlijkt en draagt zijn naam.

Naast zijn academische en bestuurlijke activiteiten vervulde Rega een belangrijke diplomatieke rol. In 1746, tijdens de Oostenrijkse Successieoorlog, dreigden de Fransen onder de leiding van maarschalk Maurits van Saksen Leuven te bombarderen. Rega onderhandelde met de maarschalk, zodat een verwoesting werd afgewend. De arts had eerder de maarschalk succesvol medisch behandeld voor wat allicht een venerische ziekte was, mogelijk syfilis. 

Portret van Maurits van Saksen.
Portret van Maurits van Saksen.
Hendrik Jozef Rega.
Hendrik Jozef Rega. Glasraam door Frederic (Fritz) Roderburg.

Tijdens zijn Leuvense jaren woonde Rega in de Parijsstraat in een huis met uitgebreide bibliotheek. Hij huurde het van de Abdij van Park. Hij overleed in 1754. In de jaren na 1760 werd de woning grondig herbouwd.

Ook het Rega-onderzoeksinstituut, dat aanvankelijk was gevestigd in de Minderbroedersstraat, kreeg zijn naam als eerbetoon. De oprichting en uitbouw van dit instituut is de verdienste van rector Piet De Somer, die tevens Rega’s rol als grondlegger van een moderne medische onderzoekstraditie aan de KU Leuven expliciet in herinnering bracht.