Van schuttersgilden tot burgerwacht

Leuven kende heel wat schuttersgilden, die vanaf de middeleeuwen een centrale rol speelden in de verdediging en in het sociale leven. Zij beschikten over oefenterreinen en schuttershuizen aan de rand van de binnenstad.

De Kolveniersgilde van Sint-Christoffel, gespecialiseerd in vuurwapens (kolven), ontstond in de vijftiende eeuw. Als civiele militie stond zij mee in voor de verdediging van de stadsmuren, de ordehandhaving en de bewaking van de stedelijke privileges. In de achttiende eeuw verloor de gilde haar militaire betekenis, maar haar ceremoniële functie bleef prominent. 

Na de Franse Revolutie werden de schuttersgilden afgeschaft en verloren de gebouwen hun oorspronkelijke functie. In de negentiende eeuw nam de burgerwacht de rol van stedelijke militie over. Op 18 april 1902 werd zij ingezet tijdens de Bloednacht, toen arbeidersprotesten tegen de verwerping van het algemeen enkelvoudig mannenstemrecht uitmondden in een gewelddadige confrontatie.